Direnç

Direnç Çeşitleri ve Fiyatları

Direnç, devreden geçen akımı sınırlayan ve gerilimi bölen temel devre elemanıdır. Birimi ohm (Ω) ile gösterilir. LED'i yanmaktan korumak, transistörün tabanına giden akımı ayarlamak, bir sensörün çıkışını mikrodenetleyicinin okuyabileceği gerilime bölmek ya da Arduino girişlerinde pull-up / pull-down yapmak için hemen her elektronik devrede kullanılır.

Bu kategoride 0 Ω'dan 10 MΩ'a kadar 1/4W dirençler, 2W ve 5W güç dirençleri, 8+1 sıra dirençler ve farklı değerleri bir arada sunan direnç setleri bulunur. Fiyat; direncin gücüne, paketteki adede ve setteki çeşit sayısına göre değişir.

Hangi Direnci Seçmeliyim?

Direnç seçerken iki değere bakılır: ohm değeri ve güç değeri. Direncin harcayacağı güç P = V² / R formülüyle hesaplanır. Örneğin 100 Ω'luk bir direncin üzerine 12V düşüyorsa 1,44 W harcar; bu durumda 1/4W yerine 2W direnç seçilmelidir. Hesaplanan değerin en az iki katı güçte direnç seçmek güvenli bir alışkanlıktır.

Direnç Renk Kodları Nasıl Okunur?

1/4W dirençlerin değeri gövdedeki renkli bantlarla gösterilir. Renklerin rakam karşılıkları: siyah 0, kahverengi 1, kırmızı 2, turuncu 3, sarı 4, yeşil 5, mavi 6, mor 7, gri 8, beyaz 9.

• 4 bantlı dirençte ilk iki bant rakamı, üçüncü bant sona eklenecek sıfır sayısını (çarpanı), dördüncü bant toleransı gösterir. Altın bant %5, gümüş bant %10 toleranstır.
• 5 bantlı dirençte ilk üç bant rakam, dördüncüsü çarpan, beşincisi toleranstır (kahverengi %1).
• Örnekler: 220 Ω = kırmızı, kırmızı, kahverengi; 4,7 kΩ = sarı, mor, kırmızı; 10 kΩ = kahverengi, siyah, turuncu.

Renkleri ayırt etmek zor olduğunda en kesin yöntem direnci multimetreyle ölçmektir.

Ayarlanabilir direnç gerekiyorsa potansiyometre ve trimpotlar, dirençle birlikte en çok kullanılan parçalar için LED, kondansatör ve diyot kategorilerine, tüm parçalar için devre elemanları sayfasına bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Direnç ne işe yarar?

Direnç akımı sınırlar ve gerilimi böler. Akım sınırlaması sayesinde LED gibi hassas parçalar korunur; gerilim bölücü olarak kullanıldığında ise yüksek bir gerilim, ölçülebilecek ya da bir girişe uygulanabilecek seviyeye indirilir.

Direnç çeşitleri nelerdir?

Sabit dirençler (karbon ve metal film dirençler, taş dirençler, sıra dirençler), ayarlı dirençler (potansiyometre ve trimpot) ve ortama göre değeri değişen dirençler (ışığa duyarlı LDR, sıcaklığa duyarlı NTC / PTC) en yaygın türlerdir. Güç değerine göre 1/4W, 1/2W, 1W, 2W ve 5W gibi boylar bulunur.

LED için kaç ohm direnç kullanılır?

Direnç değeri R = (Besleme gerilimi − LED gerilimi) / LED akımı formülüyle bulunur. 5V ile çalışan, yaklaşık 2V'luk kırmızı bir LED için 20 mA akımda (5 − 2) / 0,02 = 150 Ω çıkar. LED'i daha uzun ömürlü kullanmak için genellikle 220 Ω veya 330 Ω tercih edilir.

Pull-up direnci nedir?

Pull-up direnci, bir girişi boştayken besleme gerilimine bağlayarak belirsiz (havada) kalmasını önler. Buton bağlarken ve I2C hatlarında kullanılır; Arduino devrelerinde en çok 10 kΩ değeri tercih edilir.